Orthopedie
Deze pagina is dé plek waar je betrouwbare en begrijpelijke informatie vindt over botten, gewrichten en beweging bij huisdieren. Hier lees je hoe orthopedische problemen worden herkend en behandeld.
Onze dierenartsen delen hun kennis in overzichtelijke artikels, gebundeld per thema. Zo vind je snel antwoorden op jouw vragen en kan je eenvoudig doorklikken naar onderwerpen die je interesseren.




Gewrichten
Gewrichtsaandoeningen bij huisdieren kunnen pijn, stijfheid en bewegingsproblemen veroorzaken. In dit onderdeel lees je hoe dierenartsen deze aandoeningen herkennen, welke behandelingen beschikbaar zijn en hoe je de mobiliteit van je dier zo goed mogelijk kan ondersteunen.
De schouder kan bij huisdieren getroffen worden door verschillende aandoeningen zoals OCD, instabiliteit of een bicepspeesletsel. Ook afwijkingen zoals dysplasie, elleboogincongruentie of letsels die een reconstructie of bicepstranspositie vereisen, komen voor.
Elleboogaandoeningen zoals FPC, mediale compartmentsyndroom, LPA en LPC zijn veelvoorkomende oorzaken van kreupelheid. Ook dysplasie en incongruentie kunnen pijn en bewegingsproblemen veroorzaken.
Instabiliteit ter hoogte van de pols (carpus) behoort tot de meest voorkomende orthopedische problemen in dit gewricht. Ze kan ontstaan door trauma, degeneratieve veranderingen of aangeboren afwijkingen en leidt vaak tot pijn, zwelling, kreupelheid en functieverlies. Afhankelijk van de ernst en de onderliggende oorzaak zijn zowel conservatieve als chirurgische behandelingsopties mogelijk, met als doel het comfort, de stabiliteit en de functie van de poot te verbeteren.
De heup kan getroffen worden door aandoeningen zoals heupdysplasie, heupluxatie of artrose. Behandelingen variëren van heupkopresectie tot meer geavanceerde technieken zoals DPO, heupprothesen of JPS.
Knieproblemen komen vaak voor bij honden en katten en zijn een frequente oorzaak van kreupelheid. Veelvoorkomende aandoeningen zijn gescheurde voorste kruisbanden, die behandeld kunnen worden met technieken zoals TPLO, TTA of CBLO. Ook patellaluxatie wordt regelmatig vastgesteld. Deze aandoeningen kunnen pijn en bewegingsbeperkingen veroorzaken en vereisen een aangepaste behandeling.
De hak of tarsus kan worden aangetast door verschillende orthopedische aandoeningen. Veelvoorkomende problemen zijn OCD, instabiliteit en ernstige traumatische letsels. In bepaalde gevallen is een chirurgische ingreep zoals een pantarsale of tarsometatarsale artrodese aangewezen. Deze aandoeningen kunnen leiden tot pijn, kreupelheid en een verminderde belastbaarheid van de achterpoot.
Artrose, of gewrichtsslijtage, is een veelvoorkomende aandoening bij dieren en ontstaat vaak op oudere leeftijd, maar ook na letsels. Ze veroorzaakt chronische pijn, stijfheid en een verminderde beweeglijkheid. Hoewel artrose niet te genezen is, kunnen verschillende behandelingen de klachten verlichten. Goede ondersteuning en aangepast management dragen bij aan een betere levenskwaliteit.


Spier- en peesaandoeningen
Spier- en peesproblemen uiten zich vaak in kreupelheid of verminderde kracht. Hier vind je uitleg over de meest voorkomende aandoeningen, de manier waarop ze worden gediagnosticeerd en welke therapieën bijdragen aan herstel.
Een gescheurde pees veroorzaakt meestal acute pijn en uitgesproken kreupelheid. De ernst van het letsel bepaalt of een chirurgische herstelling of een conservatieve behandeling wordt aangewezen. Een correcte diagnose is essentieel om verdere schade te voorkomen. Tijdige en aangepaste behandeling bevordert het herstel en de functionele uitkomst.
Tendinitis en tendinopathieën zijn aandoeningen waarbij pezen ontstoken of overbelast raken. Ze komen vaak voor ter hoogte van onder andere de bicepspees en bij flexor-entheseopathieën. Deze letsels veroorzaken meestal pijn, kreupelheid en verminderde belastbaarheid. De behandeling is afhankelijk van de ernst en kan bestaan uit rust, medicatie, revalidatie of gerichte interventies.
Plotselinge of extreme overbelasting kan leiden tot scheuren in het spierweefsel. Spierscheuren veroorzaken vaak acute pijn, zwelling en een variabele mate van kreupelheid. De diagnose steunt op klinisch onderzoek en eventueel beeldvorming. Afhankelijk van de ernst kan een aangepaste rustperiode, medicatie en revalidatie het herstel ondersteunen.
Myositis en myopathieën zijn spierziekten die kunnen leiden tot spierzwakte, pijn en functieverlies. Voorbeelden zijn masticatoire myositis, gegeneraliseerde myositis en spierdegeneratie. Vaak is een uitgebreid diagnostisch onderzoek nodig om de onderliggende oorzaak te bepalen. Gerichte behandeling kan helpen om spiermassa, comfort en functionaliteit zo goed mogelijk te behouden.


Fracturen
Breuken of scheuren in botten vereisen een snelle en gerichte aanpak. Op deze pagina lees je hoe fracturen worden vastgesteld, welke behandelingsopties er bestaan en hoe het hersteltraject bij dieren wordt ondersteund.
Traumatische fracturen ontstaan door een ongeval en kunnen open of gesloten zijn. Ze veroorzaken vaak pijn, zwelling en functieverlies van het aangetaste lidmaat. Een snelle en correcte diagnose is essentieel voor een goed herstel. De behandeling varieert van conservatieve immobilisatie tot chirurgische stabilisatie zoals osteosynthese.
Niet alle botbreuken ontstaan door trauma; sommige zijn het gevolg van onderliggende aandoeningen. Pathologische breuken kunnen veroorzaakt worden door tumoren, metabole afwijkingen of infecties die het bot verzwakken. Een grondige diagnostische aanpak is nodig om de oorzaak te achterhalen. De behandeling richt zich zowel op de fractuur als op de onderliggende aandoening.


Groei- & ontwikkelingsstoornissen
Bij jonge dieren kunnen groeiproblemen leiden tot blijvende afwijkingen in botten of gewrichten. In dit onderdeel ontdek je hoe zulke stoornissen worden opgespoord, welke behandelingen mogelijk zijn en hoe tijdige zorg complicaties voorkomt.
Bij jonge dieren kan een afwijkende stand van poten of gewrichten leiden tot blijvende orthopedische problemen. Deze afwijkingen kunnen aangeboren zijn of ontstaan tijdens de groei. Een tijdige en correcte diagnose is belangrijk om verdere schade te beperken. Afhankelijk van de ernst zijn zowel conservatieve maatregelen als chirurgische correcties mogelijk.
Verstoringen in de calcium- en fosforhuishouding of een tekort aan vitamine D kunnen tijdens de groei leiden tot ernstige botafwijkingen. Deze aandoeningen beïnvloeden de botontwikkeling en verhogen het risico op pijn, misvormingen en fracturen. Een correcte diagnose vereist vaak bloedonderzoek en beeldvorming. De behandeling richt zich op het corrigeren van het onderliggende metabolische probleem en het ondersteunen van een gezonde botgroei.
Dysplasieën zoals heupdysplasie of elleboogdysplasie behoren tot de meest voorkomende ontwikkelingsstoornissen. Behandelingen lopen uiteen van chirurgische technieken zoals FHO, DPO, JPS en heupprothese tot ingrepen aan schouder of elleboog.
Osteochondritis dissecans (OCD) is een ontwikkelingsstoornis van het kraakbeen die vooral bij jonge dieren voorkomt. De aandoening veroorzaakt pijn, kreupelheid en soms zwelling van het aangetaste gewricht. De diagnose wordt gesteld op basis van klinisch onderzoek en beeldvorming. Afhankelijk van de ernst kan een conservatieve of chirurgische behandeling aangewezen zijn.
Panosteïtis is een pijnlijke botaandoening die vooral voorkomt bij jonge, snelgroeiende honden. De aandoening veroorzaakt vaak wisselende kreupelheid en pijn bij palpatie van de lange beenderen. De diagnose wordt gesteld op basis van klinisch onderzoek en beeldvorming. Het herstel is meestal gunstig, al kan de aandoening tijdelijk terugkeren tijdens de groei.


Immunologische gewrichtsaandoeningen
Sommige gewrichtsproblemen ontstaan door een verstoring van het immuunsysteem. Hier lees je hoe deze aandoeningen worden herkend, welke onderzoeken nodig zijn en hoe een behandelplan wordt opgesteld om de klachten te beperken.
Polyartritis is een aandoening waarbij meerdere gewrichten tegelijk ontstoken raken. De oorzaak kan idiopathisch zijn of immuungemedieerd, waarbij het eigen afweersysteem de gewrichten aantast. Dit leidt vaak tot pijn, stijfheid en kreupelheid. Een gerichte diagnostiek en aangepaste behandeling zijn nodig om de ontsteking onder controle te brengen en het comfort te verbeteren.
Systemische lupus erythematosus (SLE) is een zeldzame auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem meerdere organen en ook de gewrichten aantast. De aandoening kan uiteenlopende klachten veroorzaken, waaronder kreupelheid, koorts en algemene malaise. De diagnose is vaak complex en vereist uitgebreid onderzoek. De behandeling is gericht op het onderdrukken van de immuunreactie en het onder controle houden van de symptomen.
Immuungemedieerde myositis is een aandoening waarbij het afweersysteem het eigen spierweefsel aanvalt. Dit leidt tot spierpijn, zwakte en soms spieratrofie. De diagnose vereist vaak een combinatie van klinisch onderzoek, bloedtesten en aanvullende diagnostiek. De behandeling richt zich op het onderdrukken van de immuunreactie en het behouden van spierfunctie.


Infectieuze gewrichtsaandoeningen
Bacteriën of andere ziekteverwekkers kunnen leiden tot pijnlijke infecties in gewrichten. Deze tekst licht toe hoe dierenartsen een diagnose stellen, welke behandelingen nodig zijn en wat je kan verwachten tijdens de genezingsfase.
Tekenoverdraagbare infecties zoals Ehrlichia, Borrelia (Lyme) en Anaplasma kunnen bij dieren gewrichtsontstekingen en algemene ziekteverschijnselen veroorzaken. Klachten variëren van kreupelheid en pijn tot koorts en sloomheid. De diagnose wordt gesteld op basis van klinische symptomen, bloedonderzoek en serologische testen. Een tijdige en gerichte behandeling is belangrijk om complicaties te voorkomen en het herstel te bevorderen.
Bacteriële infecties zoals septische artritis en osteomyelitis kunnen ernstige en blijvende schade aan gewrichten en botten veroorzaken. Ze ontstaan vaak na wondinfecties, chirurgie of via verspreiding van bacteriën in de bloedbaan. Typische klachten zijn pijn, zwelling, koorts en uitgesproken kreupelheid. Snelle diagnostiek en intensieve behandeling zijn essentieel om verdere aantasting te beperken.
Mycoplasma-infecties kunnen gewrichtsontstekingen veroorzaken en leiden tot pijn en kreupelheid. Deze bacteriën missen een celwand, waardoor ze moeilijker te behandelen zijn met standaardantibiotica. De diagnose vereist vaak specifieke testen zoals PCR of gespecialiseerde kweek. Een gerichte en vaak langdurige behandeling is nodig om de infectie onder controle te krijgen.
Parasitaire infecties zoals Leishmania kunnen het bewegingsapparaat aantasten en gewrichtsproblemen veroorzaken. De aandoening leidt vaak tot chronische ontsteking en kan gepaard gaan met algemene ziekteverschijnselen. De diagnose steunt op klinische symptomen in combinatie met serologische of moleculaire testen. De behandeling is langdurig en gericht op het onderdrukken van de parasiet en het beheersen van de klachten.
Schimmelinfecties zoals die veroorzaakt door Aspergillus kunnen leiden tot osteomyelitis, een ernstige ontsteking van het bot. Deze aandoeningen veroorzaken vaak pijn, kreupelheid en soms algemene ziekteverschijnselen. De diagnose vereist meestal beeldvorming en specifieke microbiologische testen. De behandeling bestaat uit langdurige antischimmeltherapie en soms chirurgische ingrepen om de infectie onder controle te krijgen.


Amputaties
In sommige gevallen is amputatie de beste optie om pijn te verlichten en de levenskwaliteit te behouden. Dit kan variëren van amputatie van een volledige poot tot kleinere ingrepen zoals het verwijderen van tenen, de staart of delen van de kaak. De ingreep wordt zorgvuldig medisch afgewogen en gevolgd door aangepaste pijnstilling en nazorg. Dieren passen zich vaak opmerkelijk goed aan en kunnen na herstel een actief leven leiden.
Soms is amputatie de enige oplossing om een dier pijnvrij en met een goede levenskwaliteit verder te laten leven. Dit kan gaan om het verwijderen van een volledige poot, maar ook om kleinere ingrepen zoals amputaties van tenen, de staart of delen van de kaak. In dit onderdeel lees je hoe een amputatie medisch wordt benaderd, hoe het herstel verloopt en hoe dieren verrassend goed leren omgaan met het verlies van een lichaamsdeel.


Orthopedische hulpmiddelen
Van braces tot rolstoeltjes: orthopedische hulpmiddelen kunnen de mobiliteit van je huisdier aanzienlijk verbeteren. In dit onderdeel ontdek je welke opties er bestaan en hoe dierenartsen de juiste keuze maken voor elk individueel dier.
Orthesen of braces, zoals een carpusbrace of kniebrace, worden gebruikt om gewrichten te stabiliseren en extra ondersteuning te bieden. Ze kunnen ingezet worden bij instabiliteit, tijdens revalidatie of ter ondersteuning na een chirurgische ingreep. Door het beperken van ongewenste bewegingen helpen ze pijn te verminderen en genezing te bevorderen. Een correcte aanpassing en opvolging zijn essentieel voor een optimaal effect.
Wanneer zelfstandig lopen moeilijk wordt, kunnen mobiliteitshulpmiddelen het comfort en de zelfstandigheid van het dier verbeteren. Voorbeelden zijn loopkarretjes, tilharnassen en begeleiding bij traplopen. Deze hulpmiddelen verminderen de fysieke belasting en helpen vallen of overbelasting te voorkomen. Een keuze op maat van het dier en de thuissituatie is daarbij essentieel.
Revalidatie helpt huisdieren herstellen na een operatie of blessure, en ondersteunt dieren met chronische klachten. Er bestaan verschillende therapieën die ingezet worden afhankelijk van de aandoening. Hydrotherapie helpt spieren versterken en gewrichten soepel houden, lasertherapie ondersteunt pijnbestrijding en wondgenezing, en oefentherapie bevordert een actief herstel.